In het kort
- De EU AI Act is de eerste brede Europese wet over AI: een risicogebaseerde aanpak — hoe groter het risico, hoe strenger de regels.
- Vier risicoklassen: verboden, hoog risico, beperkt risico (transparantie) en minimaal risico.
- Voor een kmo die AI gebruikt (deployer) zijn de plichten beperkt en haalbaar: vooral transparantie en basiskennis.
- De officiële Nederlandse tekst vind je op EUR-Lex; de praktische gids op de AI Act Service Desk.
De EU AI Act is de eerste brede Europese wet over artificiële intelligentie — en sinds 1 augustus 2024 van kracht. De kern is een risicogebaseerde aanpak: hoe groter het risico van een AI-toepassing voor mensen, hoe strenger de regels. Voor de meeste kmo’s valt het in de praktijk mee: gebruik je AI om werk te versnellen, dan volstaan transparantie en gezond verstand.
Dit is de kern in vijf minuten. Voor de volledige uitleg lees je onze gids over wat de AI Act betekent voor je kmo.
Wat is de AI Act in één zin?
Een Europese verordening die AI-systemen reguleert volgens risico: hoe groter het risico, hoe meer verplichtingen. Het is een verordening, geen richtlijn, dus ze geldt rechtstreeks in België zonder aparte omzettingswet.
De vier risicoklassen
| Klasse | Voorbeeld | Wat het betekent |
|---|---|---|
| Onaanvaardbaar risico | Social scoring, manipulatieve AI | Verboden |
| Hoog risico | AI bij rekrutering, kredietbeslissingen | Strenge eisen: menselijk toezicht, documentatie |
| Beperkt risico | Chatbots, deepfakes, AI-beelden | Transparantie: duidelijk maken dat je met AI te maken hebt |
| Minimaal risico | Spamfilters, spellingscorrectie | Geen extra verplichtingen |
De vuistregel: gebruik je AI om over mensen te beslissen, dan zit je in de zware categorie. Gebruik je AI om werk te versnellen, dan volstaat transparantie.
De deadlines op een rij
| Datum | Wat geldt |
|---|---|
| 1 aug 2024 | AI Act van kracht |
| 2 feb 2025 | Verboden praktijken + AI-geletterdheid |
| 2 aug 2025 | Regels voor general-purpose AI-modellen |
| 2 aug 2026 | Transparantieplichten (Artikel 50): chatbots, deepfakes, AI-content labelen |
| 2 dec 2026 | Overgang voor machine-readable marking van bestaande systemen |
| 2 dec 2027 | Hoog-risicosystemen (bijlage III) |
De volledige tijdlijn met alle nuances vind je in ons artikel over de AI Act-tijdlijn en deadlines.
Wat moet jouw kmo doen?
Voor een kmo die AI gebruikt (deployer) komen de plichten neer op vijf stappen:
- Maak een AI-inventaris — welke tools gebruik je, waarvoor, en met welke data?
- Hou gevoelige data uit gratis tools — geen klant- of personeelsdata in open chatbots.
- Geef je team basiskennis — de AI-geletterdheidsplicht loopt al sinds februari 2025.
- Label je chatbot en AI-beelden — de transparantieplicht die nu telt. Lees hoe je AI-content labelt.
- Laat beslissings-AI extra checken — bij rekrutering of krediet is juridisch advies nodig.
Wil je meteen weten waar je staat? Doe onze AI Act-rol- en compliance-scan.
Waar vind je de officiële tekst?
- EUR-Lex — de officiële verordeningstekst, in het Nederlands.
- AI Act Service Desk — de praktische gids en tijdlijn van de Europese Commissie.
- FOD Economie — de Belgische toepassing en veelgestelde vragen.
Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies.
Bronnen: EUR-Lex — Verordening (EU) 2024/1689, AI Act Service Desk, FOD Economie.
Veelgestelde vragen
Waar vind ik de Nederlandse tekst van de AI Act? +
De officiële tekst van Verordening (EU) 2024/1689 staat op EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), beschikbaar in het Nederlands. Voor een toegankelijke toelichting kun je terecht bij de AI Act Service Desk van de Europese Commissie en bij de FOD Economie.
Wat zijn de boetes? +
Voor verboden praktijken (zoals social scoring) kan de boete oplopen tot 35 miljoen euro of 7% van de wereldwijde jaaromzet. Voor transparantieplichten (Artikel 50) tot 15 miljoen euro of 3%. Voor kmo's geldt doorgaans het laagste bedrag.
Geldt de AI Act ook voor mij als kmo? +
Ja, de AI Act kent geen ondergrens in bedrijfsgrootte. Maar de plichten schalen met het risico van de toepassing, niet met je omvang. Een kmo die AI enkel gebruikt voor marketing en administratie heeft vooral lichte plichten.
Wat is het verschil met de GDPR? +
De GDPR regelt de verwerking van persoonsgegevens; de AI Act regelt AI-systemen. Ze overlappen waar AI persoonsgegevens verwerkt — dan gelden beide. Voor veel kmo's is de GDPR in de praktijk zelfs het grootste risico bij AI-gebruik.
Wanneer is AI hoog risico? +
AI die belangrijke beslissingen over mensen neemt of stuurt: rekrutering, personeelsbeoordeling, kredietwaardigheid, toegang tot essentiële diensten. Gebruik je AI daarvoor, dan gelden strengere eisen zoals menselijk toezicht en documentatie.
Wil je weten of jouw website klaar is voor SEO in het AI-tijdperk?
We bekijken je pagina's, zoekkansen en contentstructuur. Je krijgt een eerlijk beeld van waar je kansen laat liggen.
