Overuren berekenen: overloon 50% of 100%

Overuren en overloon: de basisregel

De Belgische Arbeidswet van 16 maart 1971 legt de toeslagen voor overuren vast. Overuren zijn uren gepresteerd boven de normale wekelijkse arbeidsduur van 38 uur (of minder, afhankelijk van de sectorale CAO).

• Werkdag (ma–za): 50% toeslag op het normaal uurloon — je ontvangt 1,5× je gewone uurloon
• Zondag: 100% toeslag op het normaal uurloon — je ontvangt 2× je gewone uurloon
• Wettelijke feestdag: 100% toeslag op het normaal uurloon — je ontvangt 2× je gewone uurloon

De toeslagen zijn van toepassing bovenop het gewone loon voor die uren. Bijgevolg betaal je op overuren ook gewoon RSZ en bedrijfsvoorheffing.

Wanneer zijn overuren toegestaan?

De Arbeidswet bepaalt strikte grenzen waarbinnen overuren wettelijk zijn. Enkele belangrijke regels:

• Normale arbeidsduur: in de meeste sectoren 38 uur per week — sectorale CAO's kunnen een kortere arbeidsduur opleggen
• Dagelijkse grens: maximaal 11 uur per dag (9 uur in sommige sectoren), tenzij een CAO of koninklijk besluit een afwijking toestaat
• Interne grens: maximaal 143 overuren per kwartaal op de interne teller — tenzij verhoogd via sectorale of bedrijfs-CAO
• Kwartaalgrens: bij overschrijding van de interne grens is compensatieverlof verplicht

In bepaalde omstandigheden — noodgeval, buitengewone vermeerdering van het werk, bijzondere taken — kan de werkgever overuren opleggen zonder individueel akkoord van de werknemer.

Overloonvrije overuren — fiscaal voordeel

Niet alle overuren worden fiscaal gelijk behandeld. De eerste 130 tot 180 overuren per jaar genieten van een bijzonder fiscaal regime voor de werknemer:

• De werkgever houdt minder bedrijfsvoorheffing in op deze uren — de werknemer ontvangt ze netto gunstiger
• De drempel van 130 of 180 uur hangt af van de sector (horeca, bouw, e-a.) en de toepasselijke regeling
• Het overloon zelf (de 50% of 100% toeslag) blijft volledig verschuldigd — de fiscale vrijstelling slaat enkel op de BV
• De werkgever geniet ook van een gedeeltelijke vrijstelling van doorstorting van bedrijfsvoorheffing

Dit fiscaal voordeel maakt overuren voor beide partijen aantrekkelijker dan een gewone loonsverhoging, zeker voor de eerste schijf van overuren per jaar.

Compensatieverlof in plaats van overloon

In bepaalde sectoren en voor bepaalde functies voorziet de wet of de sectorale CAO de mogelijkheid om overuren om te zetten in inhaalrust in plaats van een financiële toeslag:

• Het compensatieverlof bedraagt 1,5 uur vrij per overuur op een werkdag (equivalent van de 50% toeslag in tijd)
• Voor overuren op zondag of feestdag geldt 2 uur compensatieverlof per overuur
• Of compensatieverlof mogelijk is, hangt af van de CAO, de arbeidsovereenkomst en de interne bedrijfsregeling
• Werknemer en werkgever kunnen ook een combinatie afspreken: deels financieel overloon, deels inhaalrust

Informeer steeds bij uw werkgever of HR-afdeling welke regeling in uw geval van toepassing is.

Veelgestelde vragen